Beknopte biografie

  • Jim Morrison werd op 8 december 1943 in Melbourne, Florida geboren. Jim Morrison stierf op 3 juli 1971 in Parijs. Zeventwintig turbulente jaren, waarin Morrison zichzelf tot een legende maakte. Jim Morrison heeft zijn enorme populariteit natuurlijk in eerste instantie te danken aan het succes dat zijn rock & roll-band, The Doors, kende aan het einde van de zestiger jaren. Een periode waarin de popmuziek haar bestaansrecht afdwong, waarin een andere moraal voor een totale revolutie zorgde, waarbij oude waarden onderuit gehaald werden en een nieuwe cultuur het daglicht zag.Een roerige periode, waarin een alternatieve werkelijkheid ontdekt werd en waarin niets meer vanzelfsprekend was. Jim Morrison was wellicht de meest expliciete uitdrager van de nieuwe moraal, en tegelijk waarschijnlijk ook, gezien de permanente roes waarin hij verkeerde, haar grootste ondermijner; de zelfdestructie in vlees en bloed. Morrison groeide op in het Californië van de jaren zestig. Zijn vader was gezagvoerder op een marinefregat en dus altijd afwezig. Zijn moeder was de overheersende ouder, maar Jim vond haar een protectionistische zeur, die hem op de zenuwen werkte. Jim koesterde een diepgewortelde haat, een onvrede die van hem een pesterig ventje maakte, dat er alles aan deed zichzelf volkomen onmogelijk te maken voor zijn omgeving. Na zijn vertrek naar een college in Florida werd duidelijk welke intellectuele bagage Morrison bij zich had, maar tegelijkertijd zocht Morrison zijn toevlucht in de alcohol, waarvan hij zeer grote hoeveelheden weg wist te werken met als enig doel dronken te worden. Op school volgde Jim verschillende colleges, waarvan er twee in het bijzonder later van grote invloed op hem lijken te zijn geweest. Het eerste bestudeerde de critische, sceptische en revolterende filosofie van mensen als Montaigne, Rousseau, Hume, Sartre, Heidegger en als belangrijkste, Nietzsche. Het tweede college had de massapsychologie tot onderwerp. Grote indruk maakte het werk 'Life against Death' van Norman O. Brown, met een thesis waarin wordt gesteld dat de mensheid grotendeels onkennig is van zijn eigen behoeften, vijandig staat tegenover het leven en onbewust in hoge mate zelfdestructief is.De onderdrukking hiervan heeft niet alleen een individuele neurosis veroorzaakt, maar ook een sociale pathologie, oordeelde Brown. Morrison concludeerde hieruit, dat massa's net als individuen ook seksuele neuroses kenden en dat die 'genezen' zouden kunnen worden. Een ander voor Morrison zeer invloedrijk boek was Nietzsches 'De Geboorte van de Tragedie', dat handelt over het klassieke conflict tussen de Apollinaire (realistische) beeldhouwkunst en de Dionysische muzikaliteit of liederlijkheid. Het spreekt vanzelf dat Jim zich identificeerde met Dionysus, die zonder beeltenis was, garant stond voor het zuivere lijden en de primordiale weerklank daarvan; een extase die resulteert in de ontbinding van het individuele bewustzijn tot het oorspronkelijke wezen van het universum. Het Universele Zijn [The Universal Mind]. Vooral de stelling van William Blake, 'Als de deuren van de waarneming zouden worden gereinigd, dan zou alles zich in zijn ware vorm aan de mens manifesteren, oneindig', bracht Morrison op de bepalende gedachte dat er een andere, universelere werkelijkheid bestond, dan degene die hij tot dan toe had gekend. Later zou hij het werk van The Doors als volgt onder woorden brengen: 'Het is een zoektocht, het openen van de ene deur na de andere. [...] We proberen door te breken naar een schonere, vrijere realiteit. Het is als een purificatieritueel in alchemistische zin. ' Dezelfde visie op de werkelijkheid loopt als een rode draad door Morrisons literaire oeuvre. Wellicht het meest manifest in 'The Lords', dat 82 observaties telt omtrent visie en cinematografie en dat in 1964 oorspronkelijk de basis was voor een studienota over filmesthetiek. De verzameling 'notities' is zwaarbeladen met beelden van magie, geweld, sex en dood, waarin Morrison probeert de universele maatschappelijke [oer]ordening te vangen. Hij brengt een scheiding aan tussen spelers en publiek: de acteurs zijn de bemiddelaars tussen de Heren [het universele] en het publiek, dat bestaat uit geïsoleerde voyeurs, gevangenen van hun eigen vacuüm. De acteurs voorzien het publiek van beelden, reconstructies van de ongekunstelde werkelijkheid, waarin een object slechts zichzelf is, zonder verbanden en niet benoemd. De spelers zijn sjamanen, alchemisten, kunstenaars, die het inzicht hebben om het goddelijke om te vormen tot waarneembare beelden. Door zich met alcohol en drugs onophoudelijk in een roes te werpen hoopte Morrison in een permanente trance te kunnen geraken. Het lijkt hem redelijk gelukt te zijn, gezien de shamanistische impact die hij als rockster had en waarmee hij de massa's in uiterste vervoering wist te brengen.De gedichten in 'The New Creatures' geven Morrisons diepgewortelde wanhoop weer. Middels beelden van pijn en dood biedt Morrison een groteske andere visie op de wereld, een sterk op Hieronimus Bosch geënte, nieuwe orde vol moorden, aardbevingen, geslachtsziekten, kwaad, plunderingen en opstanden: een wanhopige beschrijving van de apocalyptische nasleep, een rondrit door het braak land. Wars van de massahysterie rond zijn persoon besloot Morrison in het voorjaar van 1969 zijn bundels 'The Lords' en 'The New Creatures' in een beperkte oplage van slechts 100 exemplaren van elk in eigen beheer uit te geven. Om aan te geven dat hij zijn poëzie los wilde blijven zien van zijn muziekcarriëre, besloot hij op het omslag zijn eigenlijke naam te gebruiken: James Douglas Morrison. Toen de bundels een jaar later door de grote uitgeverij Simon & Schuster werden samengevoegd was het commerciële belang zo groot, dat de naam werd terugveranderd in Jim: het werkte: vele tienduizenden exemplaren werden verkocht. Morrison, die zich altijd al in de eerste plaats als dichter had beschouwd, vond eindelijk de erkenning die hij verlangde. Deze erkenning leidde uiteindelijk tot het einde van The Doors en niet veel later tevens tot het einde van Jim Morrison, die -volgens de officiële gegevens- in juli 1971 het leven liet in een Parijs appartement. 'Ware poëzie zegt eigenlijk niets, maar streept slechts de mogelijkheden aan. Opent alle deuren. Je kan door iedere deur gaan, die je aanstaat. Hierdoor krijgt poëzie een eeuwigheidswaarde', schreef Jim in een 'zelfinterview'. 'Als mijn poëzie dan iets beoogt te bereiken, dan is het de mensen te verlossen van de beperkte manier waarop zij zien en voelen'. En over zijn leven: 'Laten we maar gewoon zeggen dat ik de grenzen van de werkelijkheid op de proef wilde stellen. Ik was benieuwd te zien wat er zou gebeuren. Gewoon nieuwsgierigheid'.

 

RJ. Rueb, oktober 1990

"They claim everyone was born, but I don't recall it. Maybe I was having one of my blackouts"

Jimmorrison.nl © 2013. All Rights Reserved.